Fastrygowanie - czym jest i jak je wykonać

Kasia Mazurek 4 miesiące temu

Dowiedz się, czym jest fastryga i przy jakich czynnościach krawieckich okaże się niezbędna!


Są krawcowe, które nie używają jej wcale, są takie, dla których jest to niezbędny element procesu tworzenia. Choć całkiem sporo rzeczy można uszyć bez wspomagania się fastrygowaniem, warto mieć na uwadze, że jest to czynność, która szycie na maszynie może ułatwić.

Co to jest fastryga?

Fastryga to szew tymczasowy wykonywany ręcznie lub maszynowo. Fastrygowanie ręczne wykonuje się pojedynczą bawełnianą nitką lub nicią gorszej jakości (taką, która łatwo się zrywa) albo nicią rozpuszczalną w wodzie tzw. ściegiem przed igłą. Jest to ścieg, który jest widoczny na przemian po prawej i po lewej stronie materiału. Wykonuje się go w ten sposób, że wbija się igłę od góry od prawej krawędzi i dołem prowadzi na lewo. Obie części ściegu mogą być jednakowej długości lub nie. Wówczas dłuższa część ściegu powinna być widoczna na wierzchniej stronie materiału, a krótsza pod spodem.

Fastrygowanie na maszynie to szycie najdłuższym możliwym ściegiem prostym przy jednoczesnym zmniejszeniu naprężenia nici górnej. Podczas fastrygowania maszynowego nie wykonuje się ryglowania na początku i końcu szwu, po to by szew można było później łatwiej usunąć.  Niektóre domowe maszyny do szycia mają zaprogramowany oddzielny ścieg fastrygowy.

Fastrygowanie - kiedy warto z niego skorzystać?

Są sytuacje, kiedy spięcie warstw materiału szpilkami jest utrudnione lub wręcz niemożliwe. Może zdarzyć się tak w przypadku, gdy ułożone na sobie warstwy materiału są zbyt grube, by połączyć je szpilkami (np. przy szyciu kurtek czy płaszczy z grubych materiałów). Są też materiały z dość dużymi oczkami (np. tiul), z których szpilki po prostu wypadają. W takich przypadkach fastrygowanie może okazać się najlepszym sposobem na tymczasowe połączenie szytych elementów.

Dzięki fastrydze możesz tymczasowo połączyć także najważniejsze elementy szytej rzeczy i sprawdzić jej dopasowanie. Ten rodzaj fastrygi warto wykonać na maszynie do szycia. Choć jej wypruwanie zajmie więcej czasu, taki szew będzie bardziej trwały niż fastryga ręczna, a dzięki temu ułożenie tymczasowo zszytego modelu na sylwetce będzie odpowiadać jego układaniu się po zszyciu docelowym. 

Na późniejszym etapie zaś użycie fastrygi może być przydatne w celu idealnego dopasowania ubrania do sylwetki. Jeśli szyty przez ciebie model wymaga dokładniejszego dopasowania, najlepiej założyć go na lewą stronę i fastrygą dopasować te miejsca, które wymagają poprawy.

Czynności krawieckie wymagające fastrygowania 

Wdawanie i wszywanie rękawów 

Fastryga maszynowa okazuje się niezbędna podczas wdawania i wszywania rękawów z główką (czyli klasyczny rękaw). W niewielkiej odległości od siebie (nie więcej niż 5 mm) należy wykonać dwa równoległe szwy od początku do końca miejsca wdania (miejsca od • do •) najdłuższym możliwym ściegiem, tak by szew mocujący rękaw zmieścił się pomiędzy nimi. Następnie należy ściągnąć końce nitek, marszcząc tym samym główkę, by rękaw zmieścił się w otworze. Rękaw można tymczasowo przymocować szpilkami lub dodatkowo wykonać fastrygę ręcznie.

Inne marszczenia

Fastrygi maszynowej używa się także do wykonania innych marszczeń, np. spódnic, dołów rękawów, falbanek i wielu innych elementów odzieży czy wystroju wnętrz. Wykonuje się ją tak samo, warto jednak dodać jeszcze jedno dodatkowe przeszycie, aby marszczenie (zwłaszcza jeżeli dana rzecz ma być suto umarszczona) rozłożyć jak najbardziej równomiernie.

Miejsca trudne do oznaczenia 

Tam gdzie przeniesienie oznaczeń z formy na elementy wycięte z materiału za pomocą mydełka bądź znikopisu jest niemożliwe albo powinno być bardziej trwałe, z pomocą przychodzi fastryga. Zagnij przypięty do wyciętej części z materiału element formy wzdłuż linii (np. linia załamania kołnierza, wszycia kieszeni czy środka przodu) i wyznacz linię na materiale tuż przy krawędzi złożenia formy za pomocą fastrygi. Czasami także przeniesienie oznaczeń na materiał w formie nacinków jest niemożliwe. Zdarza się tak, gdy szyjesz z tkanin luźno tkanych czy takich, których splot jest podatny na strzępienie się. W takiej sytuacji jedynym wyjściem może okazać się przeniesienie oznaczeń za pomocą drobnej i niezbyt długiej fastrygi.

Połączenia dwóch warstw materiału 

Ubrania lub rzeczy, których uszycie wymaga połączenia dwóch warstw i traktowania ich jak jednej (np. takie, których warstwę wierzchnią stanowi koronka albo takie gdzie od spodu zamocowane ma zostać usztywnienie) także przed szyciem właściwym należy sfastrygować ręcznie lub maszynowo. Ręcznie wykonasz fastrygę nie tylko dookoła danego elementu, ale także na jego środku (co jest szczególnie przydatne, kiedy kolejnym krokiem jest zrobienie np. zaszewek; takie połączenie zabezpieczy obie warstwy przed przesuwaniem się względem siebie). Maszynowo w takim przypadku wykonasz jedynie obszycie dookoła.

Dla ułatwienia fastrygować możesz także trudne w pracy materiały: wiotkie wiskozy, jedwabie czy śliskie satyny, a także te elementy, które są cięte po skosie i mają tendencję do wyciągania się podczas szycia i uciekania spod stopki.

Zaokrąglenia 

Na zaokrągleniach, czyli m.in. dekoltach lub podkrojach pach, w ubraniach szytych z delikatnych i wiotkich materiałów warto tuż po wycięciu formy z materiału wykonać fastrygę zabezpieczającą przed rozciągnięciem materiału w tych miejscach. Wykonuje się ją na zapasie szwu tuż przy miejscu, w którym będzie biegł szew właściwy. Końce nitek po ustaleniu odpowiedniej długości podkroju należy zawiązać.

Małe elementy 

Fastryga okazuje się też pomocna przy szyciu małych elementów, takich jak wypustki przy kieszeniach czy dziurkach na guziki, kołnierze na stójce - wszędzie tam, gdzie niezbędna jest precyzja wykonania. Czy to maszynowa, czy ręczna - bardzo ułatwi także wszywanie zamków błyskawicznych zarówno krytych, jak i zwykłych.

Wskazówki dotyczące fastrygowania

Fastrygę, która ma zostać na późniejszym etapie szycia wypruta, warto wykonać kontrastową nicią. Łatwiej będzie nie tylko odróżnić jej kolor od nitek materiału, ale także odróżnić ją od wykorzystanego w projekcie koloru nici. W ten sposób unikniesz przypadkowego przecięcia nici szwu zasadniczego.

Jeśli fastryga ma ci posłużyć do tymczasowego połączenia elementów na czas szycia, nie wykonuj jej w miejscu docelowego szwu, ale w minimalnej odległości od niego. Prucie fastrygi znajdującej się w miejscu szwu właściwego może go uszkodzić, a w przypadku delikatnego materiału, może doprowadzić także do jego uszkodzenia.

Przy fastrygowaniu ręcznym zamiast supełka na początku i końcu szwu możesz wykonać jeden lub dwa szwy wsteczne. Nitka z materiału się nadal nie wysunie, a ty uchronisz materiał przed wyszarpaniem dziury, gdyby przez nieuwagę zdarzyło ci się zbyt energiczne pociągnięcie za nitkę z supełkiem (zwłaszcza cienkich dzianinach lub delikatnych tkaninach).

Jeśli zaś zamierzasz fastrygować dzianinę, zwłaszcza taką, która jest wiotka i uciążliwa, korzystaj z fastrygi, ale nie szyj ściegiem prostym wzdłuż szytego brzegu, lecz ściegiem skośnym (tzw. pikowym). Wykonuje się go w ten sposób, że wbija się igłę od góry prostopadle do krawędzi materiału i wyciąga od spodu po lewej stronie od górnego wkłucia. Taki sposób tymczasowego połączenia elementów sprawi, że fastryga będzie pracować razem z materiałem.

Komentarze
0

 

Stylizacja tygodnia



Ostatnio na forum


Odbierz prezent

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymaj darmowy wykrój!