Wiele osób boi się przyszywania lamówki. Nie ma się czemu dziwić, ponieważ nie jest to czynność prosta - wymaga precyzji i skupienia. Dzięki nam dowiesz się, jak krok po kroku przyszyć lamówkę, by nie szpeciła, a zdobiła Twój projekt. 

Lamówka – rodzaje

Lamówka to podłużny pas tkaniny z zaprasowanymi do środka brzegami. Służy do zabezpieczenia i eleganckiego wykończenia odzieży i dodatków. Lamówki przygotowuje się z tkaniny krojonej ze skosu (pod kątem 45˚), dzięki czemu można je bezproblemowo modelować, np. wszywając po łuku. 

Gotową lamówkę możesz kupić w każdej pasmanterii. Jest wiele rodzajów lamówek. Najpopularniejsze to atłasowe, bawełniane i skóropodobne. Występują w wielu kolorach. Tego typu lamówka jest zawsze zaprasowana, a więc gotowa do wszycia. Może się jednak zdarzyć, że nie znajdziesz lamówki w odpowiednim kolorze i wzorze lub chcesz by była z tego samego materiału, co np. bluzka. Wtedy musisz zrobić ją sama. Jak?

Lamówka - przygotowanie

Skrój ze skosu odpowiedniej długości pliskę (tak, żeby jej długość wystarczyła do obszycia tego, co chcesz obszyć – zmierz najpierw tę długość, a krojąc, dodaj przynajmniej kilka centymetrów zapasu). Jeśli musisz ją złożyć z kilku kawałków, ich końce obetnij na skos (pod kątem 45˚) i pozszywaj kawałki w jeden długi pas. Nie zapomnij rozprasować szwów. Pliska powinna być czterokrotnie szersza od gotowej lamówki. Złóż ją wzdłuż na pół i zaprasuj. Masz wtedy wyznaczoną linię środka. Potem rozłóż ją i ułóż lewą stroną do góry. Złóż oba długie brzegi do środka tak, aby zetknęły się na zaprasowanej wcześniej środkowej linii i zaprasuj – masz już gotową do przyszycia lamówkę. Teraz wystarczy ją przyszyć. Są na to trzy sposoby:

Jak przyszyć lamówkę: sposób pierwszy

Zaprasuj lamówkę wzdłuż na pół, złożonymi brzegami do środka. Materiał, który chcesz oblamować, włóż w złożoną lamówkę na całą jej głębokość i przyszywaj z wierzchu tuż przy złożonym brzegu, jednocześnie przyszywając też złożony brzeg lamówki, który znajduje się pod spodem materiału. 

Ten sposób sprawdza się najlepiej, gdy masz do czynienia z prostymi brzegami.

Możesz więc tym sposobem przyszyć lamówkę np. do firanki, poszewki na poduszkę, serwetek, obrusa. Pamiętaj jednak, by – gdy dojdziesz do rogu – ułożyć z lamówki fałdkę pod kątem 45˚, zarówno z wierzchu, jak i też pod spodem – fałdka powinna się znajdować wewnątrz lamówki.

Jeśli obszywasz zamknięty obwód, możesz koniec lamówki przed przyszyciem tylko podwinąć pod spód i ułożyć go na początku lamówki. Ale żeby lamówka wyglądała idealnie, lepiej jest na początku zostawić kawałek nieprzyszytej lamówki i pod koniec obszywania wymierzyć, ile dokładnie musisz jej obciąć na końcu, by gładko ułożyła się na materiale. Trzeba przy tym uwzględnić zapasy na jej zszycie (tzw. naddatki na szew). Początek i koniec lamówki najlepiej odciąć na skos (pod kątem 45˚), zszyć, rozprasować szew i równo ułożyć lamówkę na pozostałym do obszycia odcinku materiału, a następnie ją przyszyć.

Jak przyszyć lamówkę: sposób drugi

Rozprasuj jeden z zaprasowanych długich brzegów, ale tak, żeby jeszcze było widać tę wcześniej zaprasowaną linię. Ułóż lamówkę na brzegu, który masz oblamować, prawą stroną do prawej (tak, żeby krawędzie lamówki i materiału leżały jedna na drugiej) i przyszyj wzdłuż tej jeszcze widocznej linii. Zagnij lamówkę wokół brzegu materiału na jego lewą stronę – środkowa linia lamówki powinna się znaleźć na brzegu materiału. Przypnij (a jeszcze lepiej przyfastryguj) lamówkę pod spodem tak, żeby złożony brzeg był dosłownie o milimetr poniżej tego już przyszytego z wierzchu. Przyszywaj lamówkę z wierzchu tuż przy jej złożonym brzegu tak, by jednocześnie przyszyć od spodu jej wewnętrzny brzeg. 

Jeśli masz w planie nieco szerszą lamówkę, trudno ją będzie ułożyć i przyszyć (zwłaszcza na rogach), używając wyłącznie maszyny. Bezpieczniej jest wówczas przyszyć lamówkę do materiału prawą stroną do prawej na maszynie, a następnie zagiąć ją wokół brzegu materiału na lewą stronę i przyszyć ręcznie w miarę możliwości niewidocznymi ściegami (tzw. ściegiem krytym).

Aby rogi, a w szczególności wewnętrzne narożniki (jeśli chcesz np. wszyć na wierzchu poszewki haft pod oblamowanym „okienkiem”) wyglądały perfekcyjnie, musisz nad nimi popracować. Jak?

Zewnętrzny róg: przyszywaj lamówkę na prostym brzegu prawą stroną do prawej prawie do rogu. Zakończ szycie tuż przed samym rogiem (w takiej samej odległości, jak szerokość gotowej lamówki), zabezpiecz koniec szwu ściegami wstecznymi i odetnij nitki. Zdejmij z maszyny to, co obszywasz, obróć o 90˚ tak, jak do obszywania kolejnego brzegu. Zagnij lamówkę do góry aż do końca szwu (pod kątem 45˚), przytrzymaj i znów zagnij do dołu, tak żeby złożenie lamówki leżało teraz równo na górnym brzegu.

Teraz zacznij obszywać kolejny bok od samej krawędzi górnego brzegu i szyj aż do kolejnego rogu, który znów obszyjesz tak samo. Przy obszywaniu rogu w ten sposób ułoży się na nim niejako „automatycznie” równa fałdka. Po obszyciu w ten sposób całego obwodu z wierzchu i zszyciu końców lamówki przełóż jej drugi brzeg na lewą stronę materiału, ułóż na rogach po wewnętrznej stronie fałdki analogicznie do tych na wierzchu i złożony brzeg przyszyj od spodu ręcznie niewidocznymi ściegami (tzw. ściegiem krytym).

Wewnętrzny narożnik: przed przyszyciem lamówki wzmocnij brzeg w narożniku, wstępnie przeszywając wzdłuż niego zwykłą stębnówką w odległości równej np. szerokości gotowej lamówki. Natnij materiał w narożniku prawie do szwu wzmacniającego i rozłóż narożnik tak, aby brzegi po obu stronach narożnika (wraz z naciętym narożnikiem) stanowiły linię prostą. Przyszyj do tego rozłożonego (czy wręcz „rozciągniętego”) brzegu lamówkę, przełóż ją wokół brzegu na lewą stronę materiału, układając w narożniku ukośną fałdkę, taką samą fałdkę ułóż po drugiej stronie materiału i przyszyj od spodu wewnętrzny brzeg lamówki ręcznie ściegiem krytym.

Ten sposób polecany jest do wszystkich rodzajów brzegów. Nie tylko prostych, ale także tych łukowatych.

Jak przyszyć lamówkę: sposób trzeci

Rozprasowaną z jednej strony lamówkę ułóż na lamowanym brzegu prawą stroną do lewej (tzn. prawa strona lamówki ułożona jest na lewej stronie materiału, krawędzie leżą jedna na drugiej) i przyszyj (jak w sposobie drugim). Zagnij lamówkę na wierzch lamowanego materiału, przypnij (lub przyfastryguj) i przyszyj tuż przy złożonym brzegu.

Ten sposób od sposobu drugiego różni się tylko tym, że wtedy, gdy przyszywasz lamówkę z wierzchu, pod spodem jest ona już przyszyta, więc nie musisz tak bardzo uważać, by szyjąc z wierzchu, jednocześnie chwytać wewnętrzny brzeg lamówki, którego przecież nie widzisz i który „lubi” się przesunąć podczas szycia.

Jak przyszyć lamówkę: który sposób jest najlepszy dla początkującego?

Wydawałoby się, że najlepszym, bo najprostszym i najszybszym sposobem na przyszycie lamówki jest ten pierwszy. Ale to tylko pozory. Zdarza się, że w trakcie szycia od spodu nie udaje się „złapać” wewnętrznego brzegu lamówki w całości i rzecz od spodu wygląda źle. Poza tym w praktyce ta metoda nie najlepiej sprawdza się na łukowatych brzegach, w szczególności przy sztywniejszych lamówkach, w które trudno jest wsunąć materiał aż do brzegu złożenia. Również przy śliskich materiałach niełatwo jest w ten sposób obszyć brzeg. 

Druga metoda jest właściwie idealna do wszystkiego, pod warunkiem, że będziemy pamiętać, by brzeg lamówki, który znajduje się od spodu materiału, był o 1-2 mm szerszy niż wierzchni brzeg, wówczas prawie na pewno „chwycimy” go, przeszywając lamówkę z wierzchu. Jeśli nie mamy tej pewności (śliska, np. satynowa, lamówka na śliskim materiale) albo, co gorsza, wprawy, lepiej jest po lewej stronie materiału przyszyć lamówkę ręcznie. Nie będzie ona wówczas miała z wierzchu również stębnówki tuż przy brzegu – z punktu widzenia sztuki krawieckiej będzie więc idealna. Ale jeśli ktoś uzna tę stębnówkę za dekoracyjną, zawsze może sobie lamówkę dodatkowo z wierzchu ostębnować.

Metoda trzecia jest stosunkowo bezpieczna, jeśli nie mamy wprawy w przyszywaniu lamówek, w szczególności na zaokrąglonych brzegach, takich jak np. dekolt albo podkroje pach w modelach bez rękawów. Mamy w niej pewność, że od spodu lamówka jest przyszyta, a z wierzchu widzimy, co szyjemy, dlatego to, co widać, zawsze wygląda porządnie. A przecież o to nam chodzi.

Jak przyszyć lamówkę: akcesoria

Jak wspomnieliśmy na początku, wszycie lamówki nie jest prostą sprawą. Dlatego warto zaopatrzyć się w akcesoria, które ułatwią tę czynność takie jak: 

- stopka do lamowania, czyli lamownik - z jego pomocą możemy z łatwością wszywać zarówno lamówki zaprasowane, jak i niezaprasowane. Niektóre stopki obsługują jedynie określoną szerokość lamówki. Jednak są i takie, które mają możliwości regulowania szerokości. Kupując stopkę, musisz pamiętać, by wybrać model pasujący do twojej maszyny.

- zwijacz do zaprasowywania lamówki - ułatwia samodzielne przygotowanie lamówki z dowolnego materiału. Wystarczy przeciągnąć materiał przez zwijacz, zaprasować i lamówka gotowa. Urządzenie to szczególnie przydaje się wtedy, gdy masz do zrobienia długą lamówkę. Zwijacze do lamówek o różnej szerokości możesz kupić pojedynczo lub w zestawie.

Jak przyszyć lamówkę: o czym trzeba pamiętać?

1. W zaprasowanych maszynowo gotowych lamówkach brzeg z jednej strony celowo jest szerszy o 1 - 2 mm. Przy przyszywaniu należy uważać, aby ten brzeg leżał po spodniej, wewnętrznej stronie lamowanego materiału.

2. Kolejna ważna rzecz to miejsce, w którym przeszywamy lamówkę. Najładniej wygląda, gdy przeszyjemy ją w równej odległości około milimetra od złożonego brzegu.

3. Przy przyszywaniu lamówki nigdy nie należy się spieszyć. Im wolniej i dokładniej szyjesz, tym bardziej estetyczny będzie rezultat. 

4. Jeśli wszywasz lamówkę po raz pierwszy, poćwicz na próbnym kawałku materiału. Trening czyni mistrza.