Nici to przędzopodobne wyroby włókiennicze służące do łączenia elementów odzieży, obuwia, wyrobów kaletniczych itd. za pomocą szycia. Należą one do grupy nitek wielokrotnych gładkich – najczęściej są zbudowane z trzech nitek składowych.

Podstawowymi surowcami do produkcji nici odzieżowych są przędze bawełniane i bawełnopodobne, jedwab naturalny i sztuczny, poliamid, poliester cięty i ciągły oraz len.

Nici do szycia maszynowego

Ze względu na duże naprężenie nitki w maszynie w czasie szycia nici odzieżowe muszą odznaczać się szczególnie dobrą wytrzymałością na rozciąganie, równomierną grubością i gładkością. Powinny mieć odpowiednie wydłużenie oraz nie powinny się pętelkować podczas szycia.

Rodzaje nici bawełnianych:

  • nici matowe – poddawane opalaniu, gładkie, matowe, bielone lub barwione; używane do szycia tkanin bawełnianych pościelowych, sukienkowych, obrusowych i do przyszywania guzików;
  • nici merceryzowane – otrzymuje się przez poddanie nici surowych kąpieli w zimnym roztworze stężonego ługu sodowego, dzięki czemu uzyskują trwały połysk, stają się bardzo mocne i nie kurczą się w czasie prania; przeznaczone do szycia tkanin z bawełny merceryzowanej i wełny oraz do obszywania dziurek;
  • nici nabłyszczane – wykończa się przez napawanie apreturą sklejającą i usztywniającą (krochmalenie), dzięki czemu są mocne, gładkie i sztywne (cechy znikają te po praniu), przeznaczone są do szycia ubrań roboczych, obszywania kocyków dziecięcych i szycia gorszych gatunków tkanin bawełnianych;

Rodzaje nici z jedwabiu naturalnego:

  • nici z jedwabiu rozwijanego – otrzymywane w wyniku odwinięcia oplątu właściwego kokonu, nadają się tylko do szycia ręcznego, gdyż nie mają dostatecznie równomiernej grubości, jaką powinny wykazywać nici do szycia maszynowego, są miękkie, mocne, z połyskiem;
  • nici z jedwabiu skręcanego – uzyskuje się przez poszarpanie włókien jedwabnych, a następnie przędzenie; nici te mają równomierną grubość i są mocne, dlatego stosowane są do szycia maszynowego tkanin z jedwabiu naturalnego;

Nici syntetyczne:

  • nici syntetyczne – są wyrabiane z włókien poliestrowych ciągłych i odcinkowych; pod względem wielu cech jakość nici syntetycznych przewyższa jakość nici z surowców tradycyjnych; mają gładką powierzchnię, dużą odporność na tarcie, odporność na czynniki atmosferyczne, są wytrzymałe na rozciąganie; wadą ich jest to, że na skutek właściwości termicznych ulegają topnieniu w wyższych temperaturach występujących pod wpływem nagrzewania się igły w maszynie podczas szycia; zapobiega temu stosowanie odpowiedniej impregnacji; wszystkie nici z włókien syntetycznych są wykończone preparacją antyelektrostatyczną i antytermiczną; znane są również nici w rodzaju żyłki, są przezroczyste, dzięki czemu mogą być stosowane do szycia tkanin w różnych kolorach; ich zastosowanie jest jednak ograniczone, ponieważ są sztywne i szwy wykonane przy ich użyciu są “ostre”;
  • nici rdzeniowe – mają rdzeń utworzony z włókien poliestrowych ciągłych, a oplot z przędzy bawełnianej; poliestrowy rdzeń, nadaje niciom dużą wytrzymałość, odpowiednie wydłużenie i skurcz bardzo zbliżony do stopnia kurczliwości tkaniny, oplot bawełniany chroni rdzeń syntetyczny przed topnieniem podczas szycia;

Nici do szycia ręcznego

Nici do szycia ręcznego są słabiej skręcone i miększe w dotyku niż nici do szycia maszynowego. Inny również jest sposób pakowania tych nici – nawijane są na krążki, gwiazdki tekturowe lub odmierzane w motkach.

Rodzaje nici do szycia ręcznego:

  • nici do cerowania – wyrabiane z luźno skręconej przędzy bawełnianej z dodatkiem włókien wiskozowych odcinkowych; bywają merceryzowane lub białe lub kolorowe;
  • nici do fastrygowania – produkuje się z luźno skręconej przędzy bawełnianej lub z włókien wiskozowych odcinkowych;
  • nici do haftu – wyrabiane są z bawełny oraz jedwabiu naturalnego lub sztucznego; są miękkie, z połyskiem, białe lub kolorowe (np. atłasek, kordonek)

JAKOŚĆ NICI

Jakość nici użytych do szycia decyduje o wytrzymałości szwów w odzieży i estetyce jej wyglądu, wpływa również na sprawniejszy przebieg procesu szycia. Nici powinny być równe i gładkie na całej długości, powinny wykazywać odpowiednią wytrzymałość na rozciąganie oraz odpowiedni stopień wydłużenia, dzięki czemu szew uzyskuje pewną elastyczność. Dobór nici do szycia określonej tkaniny zależy od rodzaju włókna, z którego jest utworzona tkanina, od jej grubości, gęstości i stopnia kurczliwości.

  • zrywność konfekcyjna – średnia liczba zerwań nici na 1m szwu (100m szwu bez zrywu oznacza dobrą jakość);
  • prawidłowość skrętu – czyli skłonność nici do “pętlenia” się.

GRUBOŚĆ NICI czyli MASA LINIOWA NITEK

Ze względu na to, że przekrój poprzeczny nitki nie jest idealnie okrągły, jej grubość oznacza się za pomocą pośredniego wskaźnika czyli numeru, który jest wypadkową masy i długości nitki.

  • System Tex (Tt) – oparty jest na układzie metr – gram. Jednostką podstawową tego systemu jest 1tex, który określa masę w gramach odcinka nitki o długości 1000m (1km).

Tt=m/L

m – masa odcinka nitki (włókien) w gramach (g)

L – długość  odcinka nitki (włókien) w km

System Tex jest systemem numeracji bezpośredniej, tzn. że im wyższy numer tym grubsza nić. W przypadku nici wielokrotnych podaje się również liczbę nitek składowych np. 36tex x3 to nitka wielokrotna, zbudowana z trzech nitek pojedyńczych, każda o masie liniowej 36 tex.

  • System numeracji długościowej – wyrażony numerem metrycznym (Nm), czyli długość nitki przypadającą na jednostkę masy.

Nm=L/m

Im wyższy jest numer metryczny tym cieńsza jest nić. Nici wielokrotne oznacza się np. Nm28/2.